Hoofdpijn is hoofdpijn — toch? Niet helemaal. De twee meest voorkomende soorten, spanningshoofdpijn en migraine, voelen anders, hebben andere oorzaken en vragen een andere aanpak.
Toch worden ze regelmatig door elkaar gehaald — ook door artsen. Onderzoek van Lipton et al. (2002) toonde aan dat in de huisartsenpraktijk meer dan 50% van de migrainepatiënten aanvankelijk de diagnose spanningshoofdpijn krijgt. Met als gevolg: inadequate behandeling, meer pijn en meer frustratie.
In dit artikel leggen we het verschil helder uit.
Spanningshoofdpijn (tension-type headache) is de meest voorkomende hoofdpijnsoort: naar schatting heeft 40% van de bevolking er weleens last van. Bij 2–3% is het chronisch (meer dan 15 dagen per maand).
Typische kenmerken:
• Drukkend of strak gevoel rondom het hoofd — ‘als een band’
• Bilateraal: aan beide kanten tegelijk
• Mild tot matig van intensiteit — je kunt er meestal gewoon doorheen functioneren
• Niet bonkend of kloppend
• Niet verergerd door lichamelijke inspanning
• Geen misselijkheid of braken
• Hooguit lichte gevoeligheid voor licht of geluid — niet beide tegelijk
Migraine is fundamenteel anders. Het is geen gespannen hoofd — het is een episodische neurologische stoornis met een duidelijk mechanisme.
Typische kenmerken:
• Matige tot ernstige pijn — hinderlijk tot invaliderend
• Eenzijdig — aan één kant (al is dit niet altijd zo)
• Kloppend of bonkend van karakter
• Verergert bij lichamelijke inspanning (traplopen, buigen)
• Misselijkheid of braken
• Sterke overgevoeligheid voor licht én geluid (fotofobie en fonofobie)
• Duur: 4 tot 72 uur zonder behandeling
• Soms voorafgegaan door een aura (bij 25–30%)
De ID-Migraine is een gevalideerde vragenlijst van drie vragen die door Lipton et al. (2003) is ontwikkeld om migraine te onderscheiden van andere hoofdpijnsoorten. Beantwoord je twee of meer met ‘ja’, dan is de kans groot dat je migraine hebt:
1. Werd je de afgelopen drie maanden misselijk of misselijk voelend bij hoofdpijn?
2. Was je gevoelig voor licht bij je hoofdpijn?
3. Beperkte de hoofdpijn je minstens één dag in je normale functioneren?
De sensitiviteit van deze test is 81% en de specificiteit 75% — bruikbaar als eerste screening, maar geen vervanging voor medische diagnose.
Spanningshoofdpijn wordt in verband gebracht met:
• Spierspanning in nek, schouders en kaak
• Stress, angst en vermoeidheid
• Slechte houding (beeldschermgebruik)
• Centrale sensitisatie bij chronische vormen
Migraine wordt in verband gebracht met:
• Genetische aanleg (erfelijkheid speelt grote rol)
• Verstoorde neuronale excitabiliteit in de hersenen
• Hormonale fluctuaties (met name oestrogeen bij vrouwen)
• Activatie van het trigeminale pijnsysteem
• Tekorten aan magnesium en mitochondriële disfunctie
Spanningshoofdpijn:
• Vrij verkrijgbare pijnstillers werken over het algemeen goed
• Fysiotherapie voor nek- en schouderspanning
• Stressmanagement en ontspanningstechnieken
• Bij chronische vormen: CGT of amitriptyline (lage dosis)
Migraine:
• Triptanen voor acute behandeling (werkt niet bij spanningshoofdpijn)
• Vrij verkrijgbare pijnstillers helpen beperkt bij ernstige aanvallen
• Preventie: leefstijlaanpassingen, trigger-vermijding
• Preventieve suppletie: magnesium, vitamine B2 en CoQ10 zijn opgenomen in internationale richtlijnen als preventieve behandeling bij migraine
Het onderscheid is dus praktisch relevant: een triptan heeft geen zin bij spanningshoofdpijn, en alleen een paracetamol is vaak onvoldoende bij echte migraine.
Als je twijfelt welke hoofdpijn je hebt, of als de aanpak die je probeert onvoldoende helpt — ga dan naar je huisarts. Een goede diagnose is de basis voor een goede behandeling.
Vraag je arts om een doorverwijzing naar een neuroloog als:
• De hoofdpijn meer dan 15 dagen per maand optreedt
• Pijnstillers niet werken of je ze steeds vaker nodig hebt
• Je ook neurologische klachten hebt (aura, visusstoornissen)
• De hoofdpijn progressief erger wordt
→ Wat is migraine? Symptomen, oorzaken en behandeling
→ Stress en hoofdpijn: de wetenschap achter de verbinding
→ Triptanen bij migraine: hoe werken ze?
2. Lipton RB et al. ID Migraine validation study. Neurology. 2003
3. International Headache Society — ICHD-3 tension-type headache
Bekijk onze kennisbank
Deel deze blog:
Bestelde je eerder HXB bij Galeatus? Geen zorgen! Nutraflow heeft Galeatus én de vertrouwde formulering van HXB overgenomen. Gebaseerd op de laatste wetenschappelijke inzichten hebben we B6 uit de formulering gehaald. Verder is de samenstelling ongewijzigd. Zo kun je gewoon blijven rekenen op hetzelfde product, met dezelfde kwaliteit en prijs. Het enige dat is vernieuwd, is de naam en de uitstraling – de rest blijft zoals je gewend bent.
