Als je migraine hebt, ben je zeker niet de enige. Maar je hebt de aandoening waarschijnlijk niet zomaar — als vrouw loop je drie keer meer kans op migraine dan mannen. Dat is geen toeval, en het heeft alles te maken met hormonen.
Migraine bij vrouwen is een eigen fenomeen. De triggers, de timing, de ernst van de aanvallen — het hangt sterk samen met je cyclus, je hormoonspiegel en de levensfases die je doormaakt. Begrijpen waarom migraine zo’n vrouwelijk gezicht heeft, helpt je het beter te herkennen en aan te pakken.
De cijfers: migraine treft vrouwen onevenredig vaak
Wereldwijd heeft zo’n 15% van de bevolking migraine. Maar de verdeling is verre van gelijk: bij vrouwen is dat 18–20%, bij mannen 6–8%. Het verschil is pas na de puberteit zichtbaar — vóór de puberteit hebben jongens juist iets vaker migraine dan meisjes.
Dat keerpunt bij de puberteit is geen toeval. Wetenschappers als Vetvik & MacGregor (Lancet Neurology, 2017) beschrijven hoe de activering van de hormonale cyclus de migraine-epidemiologie bij vrouwen fundamenteel verandert.
De rol van oestrogeen
Oestrogeen is het centrale vrouwelijke geslachtshormoon. Het reguleert de menstruatiecyclus, maar het heeft ook een directe invloed op het brein — specifiek op de gevoeligheid van pijnreceptoren.
Oestrogeen beïnvloedt de productie van serotonine. Een hoog oestrogeenniveau houdt serotoninespiegels stabiel; een daling van oestrogeen laat ze zakken. Die daling is precies wat het migrainemechanisme in gang kan zetten. Vrouwen ervaren elke maand fluctuaties in oestrogeen — en bij elke daling is de gevoeligheid voor hoofdpijn significant hoger. Dit is neurobiologie, geen aanstellerij.
Menstruatiemigraine
Menstruatiemigraine — medisch ‘catameniale migraine’ — is migraine die optreedt in de dagen vlak voor of tijdens de menstruatie. Naar schatting heeft 50–60% van de vrouwen met migraine een duidelijke relatie met hun cyclus. Bij 10–14% treedt migraine uitsluitend rondom de menstruatie op.
Menstruatiemigraine is gemiddeld langer aanhoudend, heviger van intensiteit en reageert minder goed op gewone pijnstillers dan andere aanvallen.
Zwangerschap en migraine
Veel vrouwen melden dat hun migraine tijdens de zwangerschap — met name in het tweede en derde trimester — sterk verbetert. Dit klopt met de wetenschap: tijdens de zwangerschap zijn de oestrogeenspiegels hoog en stabiel, zonder de maandelijkse dalingen die aanvallen uitlokken.
Na de bevalling kan migraine tijdelijk verergeren: de oestrogeenspiegels dalen razendsnel. Dit samengaan van slaapgebrek, emotionele stress en hormonale omschakeling is een zware combinatie.
Anticonceptie en migraine
De relatie tussen hormonale anticonceptie en migraine is complex en persoonlijk.
Bij vrouwen met migraine zónder aura kan de gecombineerde pil soms helpen doordat hij de hormonale schommelingen stabiliseert — mits doorlopend geslikt zonder stopweek.
Bij vrouwen met migraine mét aura wordt de gecombineerde pil doorgaans afgeraden vanwege een verhoogd risico op herseninfarct. Een progesteron-only pil of spiraal is dan een veiliger alternatief. Bespreek dit altijd met je huisarts of gynaecoloog.
Perimenopauze en menopauze
De overgangsperiode is voor veel vrouwen een zware fase wat migraine betreft. De hormoonschommelingen worden grilliger: oestrogeen schiet op en neer voordat het definitief daalt. Die onregelmatigheid is een voedingsbodem voor frequente aanvallen.
Na de menopauze verbetert migraine bij veel vrouwen, omdat de hormoonspiegel dan stabiel laag is. Maar dit is niet voor iedereen zo — vrouwen die hormoonvervanging gebruiken, kunnen opnieuw oestrogeengebonden aanvallen ervaren.
Wat kun je zelf doen?
De hormonale component van migraine is niet volledig uit te schakelen — maar je kunt de impact wel aanzienlijk beperken.
Houd een cyclus-hoofdpijndagboek bij: noteer wanneer je aanvallen optreden in relatie tot je menstruatie. Na twee à drie maanden zie je duidelijke patronen. Dit helpt ook je huisarts om de juiste behandeling te adviseren.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat extra magnesium in de tweede helft van de cyclus de klachten bij sommige vrouwen kan verminderen — bespreek dit met je arts als je hierin meer wilt weten (Facchinetti et al., 1991).
Meer lezen over migraine? Lees ons blog; wat is migraine? of bekijk onze blogs & kennisbank. Op zoek naar een supplement voor migraine? Bekijk dan eens HXB Migra Neutral.
Bronnen & verder lezen
- Vetvik KG, MacGregor EA. Sex differences in the epidemiology, clinical features, and pathophysiology of migraine. Lancet Neurol. 2017
- Sacco S et al. Migraine in women: the role of hormones and their impact on vascular diseases. J Headache Pain. 2012
- Facchinetti F et al. Magnesium prophylaxis of menstrual migraine. Headache. 1991
- MacGregor EA. Contraception and headache. Headache. 2013
