Voeding en migraine — het is een onderwerp omgeven door mythen en halve waarheden. Chocolade, rode wijn, bananen, kaas: de lijsten van “te vermijden voeding” zijn lang en soms tegenstrijdig. Maar wat zegt het wetenschappelijk onderzoek eigenlijk?
Voeding die migraine kan uitlokken bevat vaak tyramine, histamine, cafeïne of kunstmatige toevoegingen. Maar of een bepaald voedingsmiddel bij jou een trigger is, is persoonlijk — en de relatie is vaak indirect. Hieronder de feiten.
Tyramine: de meest onderzochte voedingsstof bij migraine
Tyramine is een biogeen amine dat van nature voorkomt in gefermenteerde, rijpe of lang bewaarde voeding. Het beïnvloedt bloedvatwerking en kan bij gevoelige personen een aanval uitlokken.
Tyramine-rijke voeding:
- Rijpe en gerijpte kazen (cheddar, camembert, brie, gorgonzola)
- Gefermenteerde producten (salami, pepperoni, gerookte vis)
- Sojasaus, miso, tempeh
- Rode wijn en bier
- Overrijp fruit
Niet iedereen is even gevoelig voor tyramine. De gevoeligheid hangt samen met de activiteit van het enzym MAO (monoamine-oxidase), dat tyramine afbreekt.
Alcohol: rode wijn en bier
Alcohol — vooral rode wijn en bier — staat bovenaan de lijst van voedingsgerelateerde triggers in patiëntonderzoeken. Het effect is tweeledig: alcohol zelf veroorzaakt vaatverwijding én bevat histamine en tyramine.
Rode wijn scoort hoger als trigger dan witte wijn, vermoedelijk vanwege het hogere gehalte aan tannines en biogene aminen. Zelfs kleine hoeveelheden (één glas) kunnen bij gevoelige mensen een aanval uitlokken — soms al binnen uren.
Cafeïne: vriend én vijand
Cafeïne is bijzonder: in kleine hoeveelheden vroeg in een aanval kan het helpen (en is het ingredient in sommige migrainepreparaten). Maar regelmatig hoog cafeïnegebruik verhoogt de drempel — en plotseling stoppen leidt tot cafeïne-onttrekkingshoofdpijn, die lijkt op migraine.
Advies: houd cafeïnegebruik stabiel en laag (maximaal 1-2 koppen per dag op vaste tijden). Vermijd “energiedrankjes” die grote hoeveelheden cafeïne plus kunstmatige stoffen bevatten.
Is banaan goed of slecht voor migraine?
Bananen staan op veel “te vermijden” lijsten vanwege hun tyramine-gehalte. Maar hier is een nuance: rijpe bananen bevatten meer tyramine dan onrijpe. En het gehalte in bananen is een stuk lager dan in gerijpte kazen of rode wijn.
Waarom veroorzaken bananen dan toch soms migraine?
Ten eerste zijn sommige mensen extra gevoelig voor kleine hoeveelheden tyramine. Ten tweede kan de prodroom-hunkering naar zoet (waaronder bananen) worden verward met de banana als trigger — de aanval was al onderweg en de hunkering is een symptoom, niet een oorzaak.
Conclusie: voor de meeste mensen is een banaan geen probleem. Test het zelf door bij te houden of aanvallen consistent volgen op bananenconsumptie.
Kunstmatige voeding toevoegingen: MSG en aspartaam
Mononatriumglutamaat (MSG) staat bekend als mogelijke trigger. Gecontroleerd onderzoek is echter gemengd: gerandomiseerde placebo-gecontroleerde studies tonen geen consistent effect van MSG als alleenstaande trigger. Het kan mede worden verklaard door het nocebo-effect (verwachten dat je ziek wordt van iets).
Aspartaam (zoetstof in light-producten) is ook gesuggereerd als trigger in casusrapporten. Systematisch bewijs ontbreekt, maar mensen die vermoeden dat light-frisdrank aanvallen uitlokt, doen er verstandig aan dit te registreren in een dagboek.
Wat is het slimste dieetadvies bij migraine?
Experts adviseren geen streng eliminatiedieet voor alle migrainepatiënten — dat leidt tot onnodig voedingsbeperkingen en stress. Effectiever is:
- Houd een voedings- en migrainedagboek bij voor 4-8 weken
- Identificeer je persoonlijke triggers door patronen te herkennen
- Elimineer alleen wat consistent voorafgaat aan aanvallen
- Eet op regelmatige tijden — bloedsuikerdalingen zijn een bekende trigger
- Drink voldoende water — uitdroging is een van de meest onderschatte triggers
Een consistent, evenwichtig eetpatroon draagt meer bij aan minder aanvallen dan een lange verbodenenlijst.
Lees ook:
→ Wat zijn de triggers voor migraine?
→ Wat heb je tekort als je migraine hebt?
→ Hoe krijg je migraine snel weg?
Bronnen & verder lezen
1. Martin VT & Vij B — Diet and Headache (Current Pain and Headache Reports, 2016)
